Ekranlar artık hayatımızın bir parçası. Dijitalleşme, çocuk yetiştirme sürecinde yerini fazlasıyla aldı. Çocuklar artık oyunlarını yalnızca sokaklarda değil, ekranlar aracılığıyla da oynamakta; öğrenme, eğlence ve iletişim ihtiyaçlarını büyük ölçüde dijital araçlarla karşılamaktadır. Bu durum, ebeveynlere hem büyük fırsatlar hem de ciddi sorumluluklar yükler. Bilinçsiz kullanıldığında olumsuz etkileri, kontrollü kullanıldığında avantajları olan “ekranlı” aktiviteler nasıl düzenlenmeli buna bir bakalım.
Teknolojinin yaşamın tüm alanlarında yaygınlaşmasıyla beraber herkes gibi çocukların da televizyon, tablet, bilgisayar, telefon gibi ekranlar üzerinden harcadığı süreler daha çok artmaya başlamıştır. Yapılan araştırmalar 2 yaş altındaki çocuklarda ortalama ekran süresinin 2 saat olduğunu gösteriyor. Ebeveynler küçük çocuklarının ekran zamanını diğer işlerini yapmak ya da dinlenmek için kullanabiliyor. Daha ileri yaşlarda ise davranış kazanımı konusunda ödül olarak kullanmayla beraber ekran süreleri uzuyor. Peki, çocuğunuzun ekranda geçirdiği süre gelişimini nasıl etkiliyor biliyor musunuz?
0-3 yaş arası dönemde çocuğunuzun beyni bir mucize gibi hızla gelişiyor. Bu yaşlarda en iyi öğrenme iletişimle, karşılıklı etkileşimle, göz teması kurarak, dokunarak oluyor. Ekranlar ise bu doğal gelişim sürecine engel olabilir. Bu yüzden bu dönemde çocukların ekrandan tamamen uzak kalması onun gelişimi açısından en sağlıklısı. 3 yaşından itibaren ekran kullanımı yavaş yavaş başlayabilir ama burada dikkat edilmesi gereken şey ekran kullanımına sınırlar koymak ve bu sınırları tutarlı bir şekilde uygulamak. Peki, süreler ne kadar olmalı? 3 yaş- 30 dakika, 4 yaş-40 dakika,5 yaş 50 dakika, 6 yaş 60 dakika. Ayrıca bu süreler bir kerede tüketilmemeli, 15 ya da yarımşar saatlik bölümlerle kullanılmalı. Ekran süresine yalnızca izlenen videoların değil oyunlar ve televizyonun da dahil olduğunu unutmamak gerekir.
Unutulmaması gereken bir diğer konu da yalnızca süreleri değil, çocuğumuzun izledikleri içerikleri de kontrol altında tutmamız gerektiği. İzlenen içerikleri çocuğa uygun olarak seçin ve birlikte izleyin. İzlediğiniz şey ile ilgili etkileşim kurun, açık uçlu sorularla duygularını, düşüncelerini paylaşmasını sağlayın. Çocuğu ekran başında yalnız bırakmayın. Ekran süresi tek başına yeterli değil, ne zaman ve nasıl kullanıldığı da çok önemli. Yemek yerken, uyumadan önce ya da çocuk odasında ekran kullanmak yerine bu anları birlikte geçirmenizi öneriyoruz.
Ekran kullanımıyla ilgili düzenleme nasıl olmalı?
Ebeveynler olarak ekran kullanımıyla ilgili olarak çocuğun kaliteli zaman geçirmesini sağlamak ile çocuğun zaman öldürmesine göz yummak durumlarının arasındaki ayrımı çok iyi yapabilmelisiniz.
Amacımız “ekranlı” aktiviteleri tamamen ortadan kaldırmak değil, kontrollü kullanım alışkanlığı kazandırmak, çoklu yaşamayı öğretebilmek.
SANAL TUR DENEYİMİ